با سرد شدن هوا، بیماریهای ویروسی رونق میگیرند. یکی از شایعترین و آزاردهندهترین این بیماریها که اغلب با مسمومیت غذایی اشتباه گرفته میشود، ویروس استفراغ زمستانی یا نورونویروس (Norovirus) است. این ویروس به شدت واگیردار بوده و میتواند در عرض چند ساعت، تمام اعضای یک خانواده یا دانشآموزان یک مدرسه را درگیر کند.

در این مقاله، هر آنچه باید درباره علائم، راههای انتقال و روشهای خانگی درمان این بیماری بدانید، گردآوری شده است.
نورونویروس یا استفراغ زمستانی چیست؟
نورونویروس شایعترین علت بروز گاستروانتریت (التهاب معده و روده) در جهان است. برخلاف آنفولانزا که سیستم تنفسی را درگیر میکند، این ویروس مستقیماً به سیستم گوارش حمله کرده و باعث انقباضات شدید معده و روده میشود.
علائم اصلی بیماری کدامند؟
علائم معمولاً ۱۲ تا ۴۸ ساعت پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر میشوند و شامل موارد زیر هستند:
استفراغ ناگهانی و شدید: (شایعترین علامت در کودکان)
اسهال آبکی: (شایعترین علامت در بزرگسالان)
حالت تهوع مداوم
درد و کرامپ شکمی
تب خفیف و لرز
سردرد و بدندرد
نکته مهم: این علائم معمولاً ۱ تا ۳ روز طول میکشند، اما در این مدت بدن مقدار زیادی آب از دست میدهد که میتواند خطرناک باشد.
راههای انتقال ویروس
نورونویروس بسیار مقاوم است و میتواند روزها روی سطوح زنده بماند. روشهای اصلی انتقال عبارتند از:
تماس مستقیم: دست دادن با فرد آلوده یا لمس دهان پس از تماس با بیمار.
سطوح آلوده: لمس دستگیره در، گوشی موبایل یا میز آلوده.
غذا و آب: مصرف سبزیجات شسته نشده یا غذاهای دریایی خام.
درمانهای خانگی و مراقبتهای لازم
متأسفانه برای نورونویروس آنتیبیوتیک کارساز نیست (چون بیماری ویروسی است نه باکتریایی). هدف اصلی در درمان، جلوگیری از کمآبی بدن است.
۱. هیدراتاسیون (آبرسانی)
مهمترین اقدام، نوشیدن جرعهجرعه آب، محلول ORS یا دمنوشهای رقیق است. از خوردن نوشابههای گازدار و آبمیوههای خیلی شیرین خودداری کنید زیرا اسهال را تشدید میکنند.
۲. رژیم غذایی BRAT
زمانی که استفراغ متوقف شد، از غذاهای ساده و زودهضم استفاده کنید:
Bananas (موز)
Rice (برنج کته)
Applesauce (پوره سیب)
Toast (نان تست)
۳. استراحت مطلق
بدن برای مبارزه با ویروس به انرژی نیاز دارد. استراحت باعث تسریع در روند بهبودی میشود.
پیشگیری؛ سدی در برابر ویروس
از آنجایی که واکسن خاصی برای این ویروس وجود ندارد، رعایت بهداشت تنها راه است:
شستشوی مکرر دستها: استفاده از صابون الزامی است. جالب است بدانید ژلهای ضدعفونیکننده الکلی همیشه روی نورونویروس موثر نیستند.
شستشوی میوه و سبزیجات: قبل از مصرف حتماً با مواد ضدعفونیکننده مخصوص شسته شوند.
ضدعفونی سطوح: سطوح آشپزخانه و حمام را با محلولهای حاوی کلر (سفیدکننده رقیق) تمیز کنید.
جداسازی ظروف: ظروف فرد بیمار را از سایرین جدا کرده و با آب داغ بشویید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگرچه این بیماری معمولاً خودبهخود بهبود مییابد، اما در صورت مشاهده موارد زیر در کودکان یا سالمندان فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید:
عدم توانایی در نگه داشتن مایعات در معده (استفراغ مداوم).
علائم کمآبی شدید (خشکی دهان، گود رفتن چشمها، کاهش ادرار).
وجود خون در اسهال.
تب بالای ۳۹ درجه.
ویروس استفراغ زمستانی اگرچه بسیار آزاردهنده است، اما با رعایت بهداشت فردی و مدیریت مایعات بدن بهراحتی قابل کنترل است. در فصل سرما، شستن دستها را به یک عادت همیشگی تبدیل کنید تا از این مهمان ناخوانده در امان بمانید.
کانون فرهنگی تبلیغی راه نور مشهد مقدس